Habitat – Blouwildebees

Gert Fourie

In hierdie artikel gee ons aandag aan die habitatbehoeftes van blouwildebeeste – vir die vrylopende en teeldier. Hierdie inligting sal ook sinvol wees vir diegene wat nog grond wil aanskaf vir teelprojekte of vir diesgene wat sy/haar habitat vir vrylopende diere wil verstaan.

In die natuur: 

Blouwildebees kom natuurlik in meeste bosveld areas voor met ‘n voorkeur vir die oper savanna grasbedekte areas. Die grootste behoefte vir hierdie diere is genoegsame skaduwee en water. Hulle is bykans eksklusiewe grasvreters. Dit is ‘n spesie wat in oper savanna met korter gras voorkom. Dikwels word hierdie diere met oorbeweide veld geassosieer weens hul assosiasie met baie kort grasareas.

Op die teelplaas:

Blouwildebees neem minder voer in as wat ‘n buffel sou inneem, daarom is dit makliker om vir hierdie diere goeie gehalte voer te gee indien die kwaliteitweiding nie beskikbaar is nie. Dit bly egter redelike groot diere met redelike hoë innames van voer. Daarom is dit belangrik om hierdie diere se habitatbehoeftes te voorsien tov die tipe weiding, boomsamestelling en teenwoordigheid van water.

Weiding:

Blouwildebees is nie kieskeurige grasselekteerders nie en word eerder as area spesifieke selekteerders as grasspesifieke selekteerders beskou. Hulle verkies kort afgeweide areas eerder as langer grasse. Hulle vreet ook gewoonlik nie hoër as ongeveer 10-15cm bokant grondvlak nie. Grasse met hoër proteieninhoud/lae veselinhoud word uitgesoek en gebrande gras met vroëe groei is uitstekende areas vir hierdie diere. Omdat hierdie diere nie spesieselektief is nie is daar nie ‘n lang lys van gekose spesies nie. Hulle het tog ‘n voorkeur vir sekere spesies wat laer groei byvoorbeeld Cynodon dactylon.Die ideale areas waar hulle geteel kan word is dikwels in voorheen goed beweide areas en oulande waar Digitaria eriantha of Cynodon dactylon volop is.

Vuur:

Vuur bestuur is belangrik wanneer daar met rooibokke geboer word. Vuur is normaalweg voordelig vir blouwildebees want hul het ‘n voorkeur vir die nuwe vars groen gras terwyl veld ook soms oper word met gereelde brand. Aangesien blouwildebees dikwels in korter gras areas hou, is daar gewoonlik nie mortaliteite met wegholvure nie.

Boomsamestelling:

Blouwildebees vreet bykans geen bome en struike nie. Die boomspesies in hul habitat is dus nie baie belangrik nie. Die struktuur van bome en bosse speel wel ‘n rol in hul habitatvoorkeur aangesien blouwildebees dit verkies onder groter bome te beweeg. Digte bos word nie heeltemaal vermy nie maar oper areas is meer aanvaarbaar. Alhoewel blouwildebees van oper veld hou en wel grasveld benut, is dit nie raadsaam om hul net op oop grasveld te hou nie en moet daar in ten minste 50% van die kamp ‘n redelike boombedekking wees.

Watervoorsiening:

Blouwildebees drink gereeld water, definitief een maal per dag. Hierdie diere gaan ook nie ver wegbeweeg van die water af nie Twee waterpunte per trop is ook meer geskik en deur die een waterpunt toe te maak en ‘n ander oop, gaan die potensiële lading parasiete by een fokuspunt ook tot ‘n mate uitgeskakel of verminder word. Die probleem is egter dat bulle in baie territorial en aggressief raak en deur water oop en toe te maak gaan die sosiale gedrag van die diere versteur word.

Grootte van die kamp:

Soos met enige dier is dit beter om nie hierdie diere te intensief aan te hou nie veral weens opbou van parasiete, veral rondom voerplekke en water.Groot trope kom soms voor maar aggressive is algemeen onder bulle, daarom beperk die aantal bulle die grootte waarin hul aangehou kan word. Die aanbevole grootte van die kamp vir ‘n troppie van 8 tot 12 blouwildebees moet eerder nie kleiner as 35 tot 50 hektaar wees nie en dan moet al die veld geskik wees vir hierdie diere. Bewaringsowerhede in meeste provinsies beveel 400 hektaar aan as ‘n minimum grootte vir die aanhou van blouwildebees.

Gert en Nanette Fourie help al die afgelope 18 jaar grondeienaars met die aankoop van hul wildplase asook die optimalisering daarvan en is daarom gereeld betrokke by bestaande of nuwe telers se beplanning van kampe en stelsels. Hulle bou ook al ‘n aantal jare passiewe vangbomas vir wild. Skakel hul gerus by 082 929 5277 of epos nainfo@ekofocus.co.za. Sien ook www.ekofocus.co.za